عصب‌کشی دندان شیری و دائمی کودکان در تهران

عصب کشی دندان شیری و دائمی کودکان در تهران در دندانپزشکی دکتر فاطمه کدخدائی با هزینه مناسب انجام می‌گردد.

خراب شدن یا پوسیدگی دندان کودکان، یکی از بدترین تجارب زندگی است که اکثر افراد آن را دیر یا زود تجربه می‌کنند. پوسیدگی دندان در هر زمانی می‌تواند اتفاق بیافتد. در صورت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، چه دندان‌های شیری و چه دندان‌های دائمی پس از مدتی پوسیده می‌شوند. بزرگ‌ترین نتیجه منفی پوسیدگی دندان این است که معمولا منجر به ایجاد عفونت می‌شود.

معمولا وقتی قرار است دندان شیری کودکان بیافتد؛ ریشه آن از پیش به حدی تحلیل رفته است که به هنگام جدا شدن معمولا بخشی به عنوان ریشه، دیده نمی‌شود. این مسئله باعث ایجاد این باور در اکثر والدین شده است که دندان شیری، ریشه ندارد! باوری کاملا اشتباه!

واقعیت این است که دندان شیری از نظر ساختار، تفاوتی چندانی با دندان دائمی ندارد! هر دو این دندان‌های دارای چهار بخش با نام‌های مینا، عاج، سمان و عصب هستند. مینای دندان در واقع همان پوشش خارجی دندان است که جنس بسیار سخت و محکمی دارد. عاج بخش زیرین مینای دندان است. بخشی که مینا روی آن قرار گرفته و نسبت به آن، بخشی منعطف‌تر و نرم‌تر به حساب می‌آید.

عصب‌کشی دندان شیری

سمان لایه‌ای استخوان مانند است که سطح ریشه دندان را می‌پوشاند. گفته می‌شود که به علت عدم وجود عروق خونی در سمان، این بافت قابلیت بازسازی ندارد. نهان‌ترین بخش دندان نیز عصب آن است.

عصب که به آن پالپ نیز گفته می‌شود؛ بخشی حاوی عروق خونی و ریشه‌های عصبی دندان است که در بخش مرکزی دندان در زیر عاج، قرار دارد. محل قرارگیری پالپ به نوعی است که می‌توان آن را به دو بخش پالپ عاجی و ریشه‌ای تقسیم نمود. طبیعتا پالپ ریشه‌ای در عمق بیش‌تری نسبت به پالپ عاجی قرار دارد.

عدم رعایت بهداشت دندان، باعث ایجاد جرم و فضایی عالی جهت رشد باکتری بر روی مینای آن می‌شود. این عوامل به مرور باعث پوسیده شدن مینای دندان می‌شوند اما این تمام ماجرا نیست. پوسیدگی دندان به مرور زمان گسترش پیدا می‌کند و به بخش‌های عمقی دندان یعنی عصب آن نیز نفوذ می‌کند. نفوذ پوسیدگی و عفونت می‌تواند باعث ایجاد دردهای غیرقابل تحمل به ویژه در کودکان شود. به همین خاطر است که برخی به عصب کشی دندان شیری رو می‌آورند.

آیا عصب کشی دندان شیری ممکن است؟

همان‌طور که گفته شد؛ دندان شیری از لحاظ ساختار کاملا مشابه دندان دائمی است. به همین خاطر است که عصب کشی این دندان‌ها نیز مانند دندان دائمی امکان پذیر است. دندانپزشکان می‌توانند با طی کردن مراحل عصب کشی، کودکان شما را از شر دندان دردهای طاقت فرسا نجات دهند.

ممکن است برخی از والدین با خود فکر کنند که دندان‌های شیری چندان مهم نیستند پس بهتر است آن‌ها بکشند و منتظر رشد دندان‌های دائمی کودک بمانند. واقعیت این است که دندان‌های شیری در واقع بستر رشد دندان‌های دائمی به حساب می‌آیند که هر کدام در زمان مناسب از جای خود بیرون خواهند آمد. اگر به دلیل پوسیدگی، افراد تصمیم به کشیدن دندان کنند چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر دندان شیری فردی زودتر از زمان حقیقی از فضای متعلق به آن خارج شود؛ می‌توان ادعا کرد ساختار کلی دندان‌های دائمی در آن فک ممکن است به هم بریزد! حقیقت این است که دندان‌های شیری فضا را برای رشد دندان‌های دائمی تنظیم می‌کنند و با خالی شدن زودهنگام این فضا، دندان‌های دائمی فرد رشد مناسبی نخواهند داشت. در چنین شرایطی با به‌هم‌ریختگی نظم روند رشد دندان‌های دائمی، بدون شک در آینده کودک شما به انجام درمان‌های ارتودنسی کودکان نیاز پیدا خواهد کرد.

از طرفی دیگر، از دست دادن دندان‌های شیری، می‌تواند در جویدن غذا و گفتار کودکان نیز مشکل ایجاد کند. اخلال در جویدن غذا می‌تواند از این جنبه که کودک قادر به جویدن انواع مواد غذایی نخواهد بود آسیب رسان باشد. این مسئله می‌تواند باعث شود که تنوع در تغذیه کودک کاهش یافته و رشد او آن‌طور که باید صورت نگیرد. همچنین خوب است بدانید که کودکانی که نمی‌توانند درست صحبت کنند؛ دچار کمبود اعتماد به نفس می‌شوند.

به همین خاطر است که عصب کشی دندان شیری در صورت پوسیدگی، راهکار بهتری به حساب می‌آید. در این روش که بخش ملتهب و عفونی پالپ خارج می‌شود؛ ساختار دندان حفظ شده و نحوه رشد دندان‌های دائمی دچار مشکل نخواهد شد.

مقایسه عصب‌کشی و کشیدن دندان شیری

عدم درمان عفونت پالپ و عصب‌کشی دندان شیری باعث عوارض جبران‌ناپذیری خواهد شد، از جمله این عوارض، موارد زیر را می‌توان نام برد:

• آبسه دندانی: تجمع عفونت و چرک در اطراف دندانی که عصب‌کشی شده است، گاهی با درد شدید، تورم صورت و تب نیز همراه است.
• آسیب به جوانه دندان دائمی: اگر عفونت پالپ دندان شیری برطرف نگردد، این امر می‌تواند باعث نفوذ عفونت به دندان دائمی زیرین شده و تغییر رنگ دندان، نقص در شکل‌گیری مینا که به هیپوپلازی موسوم است و حتی از بین رفتن کلی جوانه دندان دائمی منجر شود.
• انتشار عفونت: اگر عفونت به بافت‌های اطراف دندان شیری نظیر استخوان فک، سینوس‌ها و حتی در برخی از موارد عفونت وارد جریان خون شود.
• از دست رفتن دندان شیری، زودتر از موعد: کشیدن دندان شیری زودهنگام باعث بروز به‌هم‌ریختگی قوس دندانی، ایجاد انحراف در دندان‌های مجاور و حتی در برخی از موارد نیاز به ارتودنسی می‌گردد.
• بروز مشکلات در جویدن و تغذیه کودک: اگر کودک نتواند به صورت صحیح غذا بجود، این امر موجب سوءتغذیه یا کاهش وزن غیر طبیعی در او می‌شود.
• بروز مشکلات گفتاری
• کاهش اعتماد به نفس کودک به دلیل ظاهر نامناسب دندان‌ها

برای پوسیدگی‌های سطحی نمی‌توان عصب کشی انجام داد. عصب کشی دندان شیری برای زمانی است که پوسیدگی و عفونت وارد عصب شده است. در شرایطی که کودک شما دچار موارد زیر باشد؛ عصب کشی دندان ممکن است چاره کار باشد:

• آبسه: آبسه در واقع بافتی متورم است که حاوی چرک و عفونت است. آبسه که روی لثه فرد ایجاد می‌شود؛ در قسمت‌های نزدیک به ریشه خود را نشان می‌دهد. آبسه شبیه یک جوش بزرگ دردآور در لثه به نظر می‌رسد.
• پوسیدگی و عفونت شدید: پوسیدگی دندان ناشی از ترشحات اسیدی باکتری‌های موجود بر سطح دندان است. این ترشحات با از بین بردن مواد معدنی موجود در مینای دندان باعث پوسیدگی آن خواهند شد. این وضعیت می‌تواند منجر به بروز عفونت‌های شدید نیز شود. دندان پوسیده را می‌توان از تغییر رنگ و شکل آن تشخیص داد.
• التهاب و حساسیت: از نشانه‌های این‌که دندان کودک شما نیاز به عصب کشی دارد؛ التهاب، تورم و قرمزی در اطراف دندان است. مورد دیگر حساسیت به مواد غذایی و نوشیدنی‌های سرد و گرم است.
• از دیگر نشانه‌ها می‌توان به دردهای ناگهانی، دردهای شبانه، پوسیدگی در نزدیک عصب دندان (تشخیص توسط عکس رادیوگرافی)، شل شدن دندان و... اشاره کرد.

معاینه و بررسی

اگر طبق توضیحات گفته شده حدس می‌زنید که عصب کشی دندان شیری راهکار مناسبی برای کودک شما است؛ بهتر است به دندانپزشک مراجعه نمایید. در این مرحله تشخیص ابتدایی صورت می‌گیرد و معمولا برای بررسی نهایی، تهیه عکس رادیوگرافی (اشعه ایکس) توصیه می‌شود. اگر عکس رادیوگرافی نیز ورود عفونت به پالپ را تایید کند؛ عصب کشی دندان شیری صورت می‌گیرد.

عصب کشی دندان

در این مرحله با توجه به میزان وخامت وضعیت عفونت در پالپ سه راهکار درمانی که هر سه نوعی عصب کشی به حساب می‌آیند؛ صورت می‌گیرد.

پالپ‌تراپی

پالپ‌تراپی راهکار مناسب برای زمانی است که عفونت و پوسیدگی کل دندان را هنوز درگیر نکرده باشد. این درمان نسبت به سایر انواع عصب کشی دندان شیری کم‌تر تهاجمی به حساب می‌آید و این نکته، اهمیت رسیدگی زود هنگام به وضعیت دندان‌های کودکان را نشان می‌دهد. در این روش همانند سایر روش‌های عصب کشی، برای دسترسی به پالپ، دندان سوراخ می‌شود. در پالپ‌تراپی، قسمت پوسیده دندان نیز برداشته می‌شود. در این روش درمانی، پالپ (عصب) دستکاری نمی‌شود و به طور مستقیم، تنها اقدام به رفع عفونت می‌شود. به منظور رفع عفونت در این روش، آنتی‌بیوتیک درون حفره دندانی قرار داده می‌شود سپس حفره پر می‌شود.

قراردهی مستقیم آنتی‌بیوتیک بر محل عفونت، باعث می‌شود در عرض مدت زمانی کوتاهی عفونت در محل پالپ از بین برود. مزیت این نوع عصب کشی دندان شیری این است که عصب دندان بدون آسیب باقی می‌ماند.

پالپوتومی

اگر تصاویر رادیوگرافی تهیه شده نشان دهند که عفونت تنها در سطح فوقانی دندان متمرکز است و قسمت عمقی آن هنوز درگیر نشده‌ است؛ متخصص دندانپزشکی از این روش استفاده می‌کند. پالپوتومی که با نام عصب کشی جزئی نیز شناخته می‌شود؛ روشی است که در آن تنها بخش آسیب دیده عصب که درگیر عفونت شده است برداشته می‌شود. در این روش قسمت بالایی پالپ که درگیر عفونت است برداشته شده و به منظور کسب اطمینان از این‌که بقایای بسیار کم آن باعث ایجاد عفونت نشوند؛ آنتی بیوتیک در حفره استفاده می‌شود. در مرحله آخر، دندان سوراخ شده پر می‌شود و مشکل عفونت در دندان، حل می‌شود.

پالپکتومی

پالپکتومی روشی از عصب کشی است که در صورت رسیدن عفونت به اعماق پالپ، استفاده می‌شود. پالپکتومی در واقع همان عصب کشی دندان شیری و دائمی به صورت کامل است. وقتی عفونت به عمق پالپ رسیده باشد؛ آنتی بیوتیک چندان کمک‌کننده نیست. در این حالت دندان سوراخ شده و سپس کل پالپ شامل عصب و عروق خونی به طور کامل بیرون کشیده می‌شود. دندان پر شده و در کوتاه‌ترین زمان ممکن، روکش می‌شود. استفاده از روکش سبب بالا رفتن استحکام دندان‌های تحت درمان قرار گرفته می‌شود. همچنین پس از عصب کشی، قسمت میانی دندان‌ها ممکن است تیره یا حتی سیاه رنگ به نظر برسد. استفاده از روکش، به حفظ زیبایی ظاهر دندان نیز کمک خواهد کرد.

برای درمان موفق باید پس از درمان مراقبت‌های لازم انجام گیرد، برخی از مهم‌ترین مواردی که باید رعایت کرد به شرح زیر هستند:

مراقبت‌های بعد از درمان

• تا از بین رفتن اثر بی‌حسی که معمولا حدود ۲-۳ ساعت طول می‌کشد، کودک نباید غذا بخورد.
• پس از عصب کشی به دلیل حساسیت دندان باید از مصرف نوشیدنی‌های بسیار سرد یا گرم اجتناب کرد.
• در صورت بروز درد با تجویز مسکن توسط دندانپزشک، دارو طبق دستور مصرف شود.

مراقبت‌های ۲۴ ساعت اول

• استراحت و پرهیز از فعالیت‌های شدید
• رعایت بهداشت و مسواک زدن ملایم

مراقبت‌های هفته اول

• مصرف مواد غذایی نرم نظیر سوپ، ماست، پوره، تخم‌مرغ
• پرهیز از مصرف غذاهای سفت، چسبناک و ترش

مراقبت‌های بلندمدت

• رعایت بهداشت و مسواک زدن
• استفاده از نخ دندان برای دندان‌های کودک
• انجام معاینات دوره‌ای هر ۶ ماه یکبار

عصب کشی دندان در حقیقت نوعی جراحی به حساب می‌آید. بنابراین باید گفت که بله عصب کشی دندان دردناک است اما بدون تزریق بی‌حسی! مانند اکثر درمان‌های تهاجمی دندانپزشکی، برای انجام عصب کشی دندان نیز از بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود. با تزریق بی‌حسی یا همان بیهوشی موضعی، کودکان دیگری دردی را حس نخواهند کرد. اما با در نظر گرفتن روحیه لطیف کودکان، باید گفت که تزریق بی‌حسی برای تمامی کودکان چاره کار نیست. بسیاری از کودکان حتی با وجود بی‌حسی، با شنیدن صدای تجهیزات دندانپزشکی دچار استرس می‌شوند و نمی‌توانند برای انجام صحیح این جراحی، در سر جای خود ثابت بمانند. در این‌جا میزان تجربه و همدردی دندانپزشکان نیاز است تا بتوانند با توضیح میزان سادگی و راحتی جراحی، استرس کودکان را از بین ببرند.

گفتنی است که ممکن است کودکان پس از از بین رفتن اثر بی‌حسی، مقداری درد و نراحتی را تجربه کنند که طبیعی و قابل تحمل است.

در تخمین هزینه عصبکشی دندان شیری موارد زیر تاثیر دارند:

• نوع درمان عصب‌کشی (اعم از پالپ‌تراپی، پالپوتومی، پالپکتومی)
• موقعیت دندان عصب‌کشی (دندان جلو یا آسیاب)
• میزان بروز عفونت
• نیاز به درمان‌های دیگر نظیر روکش یا ترمیم
• تخصص دندانپزشک
• تعرفه‌های دندانپزشکی

برای بررسی وضعیت دندان کودک و دریافت مشاوره درباره مناسب‌ترین روش درمان، می‌توانید با مطب دندانپزشکی دکتر فاطمه کدخدائی تماس بگیرید.