دندان کرسی کودک کی در میاد؟
دندان کرسی کودک
رویش دندان در کودکان، بخشی طبیعی و مهم از روند رشد آنهاست که میتواند برای کودک و والدین با پرسشها و نگرانیهایی همراه باشد. تغییرات لثه، بیقراری، اختلال موقت در خواب یا کمشدن اشتها از جمله مواردی هستند که برخی کودکان در این دوره تجربه میکنند.
آگاهی از زمانبندی تقریبی رشد دندانها و نشانههای معمول آن، به والدین کمک میکند با آرامش بیشتری شرایط کودک را مدیریت کنند. با این حال، تفاوتهای فردی در روند رشد دندان کرسی کودک کاملاً طبیعی است و در صورت مشاهده علائم غیرعادی یا طولانیمدت، مشورت با دندانپزشک کودک بهترین راهکار خواهد بود.
دندان کرسی کودک چه زمانی در میآید؟
دندان کرسی کودک معمولاً از حدود ۱۳ تا ۱۹ ماهگی شروع به رویش میکنند. کرسیهای اول اغلب زودتر ظاهر میشوند و سپس کرسیهای دوم شیری معمولاً بین ۲۳ تا ۳۳ ماهگی درمیآیند؛ بنابراین بیشتر کودکان تا حدود سهسالگی ۲۰ دندان شیری کامل دارند.
البته زمان رویش دندان در کودکان متفاوت است و چند ماه زودتر یا دیرتر بودن معمولاً جای نگرانی ندارد. اگر کودک بعد از سهسالگی هنوز تعدادی از دندانهای شیریاش را ندارد، یا رویش دندان با درد، تورم شدید و تب بالا همراه است، بهتر میباشد دندانپزشک کودکان او را بررسی کند.
تعداد دندان کرسی کودک
کودکان در دندانهای شیری خود ۸ دندان کرسی دارند؛ یعنی در هر سمت فک بالا و پایین، دو دندان کرسی قرار میگیرد. این دندانها نقش مهمی در جویدن غذا، حفظ فضای لازم برای رویش دندانهای دائمی و رشد درست فک دارند. معمولاً دندانهای کرسی شیری از حدود ۱۳ ماهگی شروع به رویش میکنند و تا حدود ۳ سالگی کامل میشوند.
با بزرگتر شدن کودک، نخستین دندان کرسی کودک دائمی معمولاً در حدود ۶ سالگی و پشت آخرین دندان شیری رویش پیدا میکنند؛ به همین دلیل گاهی والدین تصور خواهند کرد این دندانها نیز شیری هستند. مراقبت و مسواکزدن دقیق دندانهای کرسی اهمیت زیادی دارد، زیرا شیارهای سطح آنها محل مناسبی برای تجمع مواد غذایی و ایجاد پوسیدگی است.
علائم در آوردن دندان کرسی کودک
درآوردن دندانهای کرسی یا آسیاب در کودکان، بخشی طبیعی از روند رشد دندانهاست؛ اما بهدلیل سطح بزرگتر و مسیر رویش دشوارتر این دندانها، ممکن است نسبت به دندانهای جلویی ناراحتی بیشتری ایجاد کند. شناخت علائم طبیعی به والدین کمک میکند کودک را آرامتر و درستتر همراهی کنند.
درد، حساسیت و ناراحتی در لثه
یکی از شایعترین علائم رویش دندان کرسی کودک، احساس درد یا فشار در قسمت عقبی لثه است. کودکانی که هنوز توانایی بیان دقیق مشکل خود را ندارند، ممکن است بیقرار شوند، گریه کنند یا دستشان را مرتب داخل دهان ببرند. کودکان بزرگتر هم ممکن است از درد در انتهای فک یا حساس شدن لثه هنگام جویدن غذا شکایت کنند.
تورم و قرمزی لثه در انتهای دهان
هنگام حرکت دندان کرسی به سمت سطح لثه، بافت اطراف آن ممکن است متورم، قرمز و کمی برجسته شود. گاهی پیش از دیده شدن دندان، یک برآمدگی سفت یا حساس در پشت لثه قابل مشاهده است. این حالت معمولاً طبیعی میباشد، با این حال، اگر تورم بسیار شدید، چرکی یا همراه با بوی بد دهان باشد، بهتر است کودک توسط دندانپزشک معاینه شود.
افزایش آب دهان
ترشح بزاق در بسیاری از کودکان هنگام دندان درآوردن بیشتر میشود. کودک ممکن است آب دهانش را بیشتر از قبل بیرون بریزد، لباسش خیس شود یا اطراف لب و چانهاش تحریک و قرمز شود. برای جلوگیری از التهاب پوستی، بهتر است پوست اطراف دهان بهآرامی خشک شود و در صورت نیاز از کرم محافظ مناسب کودکان استفاده شود.
تمایل به گاز گرفتن و جویدن وسایل
فشار ناشی از رویش دندان کرسی باعث میشود کودک میل بیشتری به گاز گرفتن داشته باشد. او ممکن است اسباببازی، انگشت، لباس یا وسایل دیگر را بجود، زیرا فشار ملایم روی لثه میتواند بهطور موقت احساس ناراحتی را کم کند.
بیقراری، گریه و تغییرات خلقی
درد و ناراحتی لثه ممکن است کودک را حساستر، کمحوصلهتر یا وابستهتر از حالت عادی کند. بعضی کودکان در طول روز زودتر گریه میکنند، بیشتر بغل میخواهند یا نسبت به محیط و اطرافیان واکنش تندتری نشان میدهند.
اختلال در خواب
دندان کرسی ممکن است شبها بیشتر کودک را اذیت کند؛ زیرا در زمان استراحت، توجه کودک کمتر به بازی و فعالیتهای روزانه منحرف میشود و احساس درد یا فشار را بیشتر حس میکند. در نتیجه، ممکن است کودک دیرتر بخوابد، چند بار در طول شب بیدار شود یا با گریه از خواب بپرد.
راههای محافظت از دندان کرسی کودک
دندانهای کرسی کودک نقش مهمی در جویدن غذا، رشد صحیح فک، حفظ فضای لازم برای رویش دندانهای دائمی و حتی تلفظ درست کلمات دارند. از آنجا که شیارهای سطح این دندانها عمیقتر است و گاهی در بخشهای انتهایی دهان قرار دارند، تمیز کردن آنها برای کودک دشوارتر بوده و بیشتر در معرض پوسیدگی قرار میگیرند. رعایت چند عادت ساده و پیوسته میتواند از آسیب دیدن دندانهای کرسی جلوگیری کند و سلامت دهان و دندان کودک را تا سالها حفظ کند.
- مسواک زدن منظم و اصولی: مهمترین راه محافظت از دندان کرسی کودک، مسواک زدن دستکم دو بار در روز، بهویژه پیش از خواب شبانه است. کودک باید با مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید مناسب سن خود، همه سطوح دندانها را تمیز کند؛ اما توجه به قسمتهای انتهایی دهان و شیارهای روی دندانهای کرسی اهمیت بیشتری دارد.
- استفاده درست از خمیردندان فلورایددار: فلوراید به تقویت مینای دندان کمک میکند و مقاومت آن را در برابر اسیدهای تولیدشده توسط باکتریها افزایش میدهد. برای کودکان زیر سه سال معمولاً مقدار بسیار کمی خمیردندان، در حد یک دانه برنج، کافی است و برای کودکان بزرگتر میتوان از مقداری به اندازه یک نخود استفاده کرد.
- کاهش مصرف خوراکیها و نوشیدنیهای شیرین: مصرف زیاد شیرینی، شکلات، بیسکویت، آبنبات، نوشابه، آبمیوههای صنعتی و خوراکیهای چسبنده، احتمال پوسیدگی دندانهای کرسی را افزایش میدهد. مواد شیرین در شیارهای دندان باقی میمانند و باکتریهای دهان آنها را به اسید تبدیل میکنند؛ اسیدی که به تدریج مینای دندان را تخریب میکند.
- جلوگیری از ریزهخواری مداوم: تنها مقدار شیرینی مصرفی مهم نیست، بلکه تعداد دفعات خوردن آن نیز اهمیت زیادی دارد. وقتی کودک در طول روز مرتب خوراکی شیرین، نوشیدنی قندی یا تنقلات مصرف میکند، دندانها بارها در معرض اسید قرار میگیرند و فرصت کافی برای ترمیم طبیعی مینای دندان وجود نخواهد داشت.
- نوشیدن آب پس از خوردن خوراکی: نوشیدن آب ساده پس از مصرف غذا، شیرینی یا نوشیدنیهای دیگر میتواند به شستوشوی نسبی ذرات غذا از سطح دندانها کمک کند. این کار بهویژه زمانی مفید است که امکان مسواک زدن فوری وجود ندارد، مانند مدرسه، مهمانی یا بیرون از خانه.
سخن پایانی
رویش دندان کرسی کودک مرحلهای طبیعی از رشد اوست و ممکن است با کمی بیقراری یا ناراحتی همراه باشد. توجه به بهداشت دهان، تغذیه مناسب و مراجعه منظم به دندانپزشک، به سلامت دندانهای شیری و دائمی کمک میکند. در صورت مشاهده درد شدید، تورم یا علائم غیرعادی، بهتر است برای اطمینان با دندانپزشک مشورت شود.
برای مشاوره و بررسی شرایط کودک با دندانپزشکی دکتر فاطمه کدخدائی تماس بگیرید.
رزرو نوبت مشاوره
علائم رویش دندان در کودکان چیست؟
بسیاری از والدین نگرانیهایی بسیار درباره درد و ناراحتیهای دوران رویش دندان کودک خود دارند. این مرحله که معمولاً با شروع رشد اولین دندانها همراه است، باعث ناآرامی، بیقراری و گاهی بیاشتهایی کودک میشود. رویش دندانها که به آن "teething" گفته میشود، یکی از مراحل مهم رشد کودک بوده ولی با علائمی مثل قولنج، التهاب لثه و تغییر در رفتار کودک همراه است. آشنایی با این علائم به والدین کمک میکند بهتر بتوانند این دوران را مدیریت کنند و آرامش کودک را حفظ نمایند.
علت در نیامدن دندان بعد از افتادن دندان شیری چیست؟
دوران افتادن دندانهای شیری برای کودکان، یکی از هیجانانگیزترین مراحل رشد است. بیشتر والدین انتظار دارند که پس از افتادن دندان شیری، دندان دائمی بهسرعت جای آن را بگیرد. اما گاهی با مشکل در نیامدن دندان بعد از افتادن دندان شیری مواجه میشوند و فضای خالی در دهان کودک برای هفتهها یا حتی ماهها باقی میماند.
باقی ماندن دندان شیری در لثه کودکان | علت، عوارض و درمان
اگر دندان شیری کودک نیفتاده و همزمان دندان دائمی در حال رشد است، احتمالا با مشکل باقی ماندن دندان شیری روبهرو هستید. باقی ماندن دندان شیری در لثه (Retention of Primary Teeth) یا در مواردی عدم افتادن دندان شیری در زمان مناسب، از مشکلات شایع در دندانپزشکی کودکان است.
