علل خونریزی لثه و دندان در کودکان چیست؟

خونریزی دندان و لثه در کودکان یکی از نگرانی های شایع والدین است. مشاهده خون هنگام مسواک زدن یا حتی به صورت خودبه خود می تواند نشانه ای از یک مشکل ساده یا گاهی علامت هشداردهنده یک بیماری جدی تر باشد. از آنجایی که سلامت دهان و دندان در کودکی تأثیر مستقیمی بر رشد، تغذیه و حتی اعتماد به نفس کودک دارد، آشنایی با علل خونریزی دندان و لثه در کودکان اهمیت زیادی دارد. در ادامه به علل خونریزی لثه و دندان در کودکان و راه های پیشگیری از آن می پردازیم.

آیا خونریزی لثه در کودکان طبیعی است؟

خونریزی لثه در کودکان هرگز نباید نادیده گرفته شود. اگرچه در برخی موارد مانند رویش دندان های شیری یا دائمی ممکن است خونریزی خفیف و موقتی ایجاد شود، اما تداوم این وضعیت معمولاً نشانه وجود مشکل در سلامت دهان یا حتی بدن کودک است.

علل خونریزی دندان و لثه در کودکان

از مهم ترین دلایل خونریزی لثه و دندان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان

شایع ترین علت خونریزی لثه در کودکان، مسواک نزدن منظم یا روش نادرست مسواک زدن است. تجمع پلاک های میکروبی روی دندان ها باعث التهاب لثه (ژنژیویت) می شود که اولین علامت آن خونریزی لثه حین مسواک زدن است. از علائم همراه هم می توان به قرمزی و تورم لثه، بوی بد دهان و حساسیت لثه به لمس را اشاره کرد.

2. التهاب لثه (ژنژیویت کودکان)

ژنژیویت نوعی التهاب لثه است که در کودکان بسیار شایع است و اگر درمان نشود، می تواند به مشکلات جدی تر منجر شود. التهاب لثه معمولاً نتیجه مستقیم تجمع پلاک و باکتری است. ژنژیویت اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قابل درمان است.

3. بد مسواک زدن یا استفاده از مسواک نامناسب

یکی دیگر از علل خونریزی دندان و لثه در کودکان، استفاده از مسواک سخت یا فشار بیش از حد هنگام مسواک زدن است. لثه کودکان حساس تر از بزرگسالان است و به راحتی دچار آسیب می شود. بنابراین هم باید نحوه درست استفاده از مسواک نرم و هم روش صحیح مسواک زدن را به کودک آموزش دهیم.

4. کمبود ویتامین ها

از جمله ویتامین هایی که نقش مهمی در خونریزی لثه دارند، ویتامین C و ویتامین K است که در صورت کمبود ویتامین C لثه ضعیف می شود و امکان خونریزی افزایش پیدا می کند. ویتامین K هم نقش مهمی در انعقاد خون دارد. از جمله علائمی که در صورت عدم وجود این دو ویتامین بروز می کند می توان به کبودی های بی دلیل روی بدن، ضعف، خستگی و خونریژی مکرر لثه اشاره کرد.

5. رویش دندان های شیری یا دائمی

در سنین خاصی، مثل 6 تا 7 سالگی که رویش دندان های دائمی اتفاق می افتد و یا در نوزادان هنگام رویش دندان شیری،

ممکن است لثه دچار التهاب و خونریزی خفیف شود. این نوع خونریزی معمولاً موقتی و بی خطر است، اما اگر شدید یا طولانی شد، نیاز به بررسی دارد.

6. پوسیدگی دندان و عفونت لثه

پوسیدگی های عمیق دندان می توانند به لثه آسیب بزنند و باعث خونریزی شوند. در برخی موارد، عفونت لثه یا آبسه دندانی نیز عامل اصلی خونریزی است. درد دندان، تورم لثه، ترشح چرک و بوی بد دهان، از جمله علائم هشدار دهنده پوسیدگی دندان و عفونت لثه است.

7. عادت های نادرست

برخی عادت ها مثل جویدن مداد یا خودکار، گاز گرفتن ناخن و دندان قروچه و قرار دادن جسم خارجی در دهان می توانند به مرور باعث التهاب و خونریزی لثه شوند.

8. بیماری های سیستمیک و خونی

در موارد نادر، خونریزی لثه می تواند نشانه بیماری های جدی تری مثل اختلالات انعقادی، کم خونی شدید

و سرطان خون باشد. اگر خونریزی لثه همراه با علائمی مانند ضعف شدید، رنگ پریدگی، تب یا خونریزی های غیرعادی دیگر باشد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

چه زمانی خونریزی لثه کودک خطرناک است؟

در مواردی خونریزی دندان می تواند نشان دهنده مشکل جدی بوده و باید حتما به پزشک یا دندانپزشک مراجعه شود. از جمله دلایل خونریزی دندان و لثه عبارتند از:

• خونریزی شدید یا مداوم
• عدم بهبود پس از رعایت بهداشت دهان
• همراهی با درد، تورم یا چرک
• خونریزی خود به خود بدون مسواک زدن
• سابقه بیماری های زمینه ای

نقش دندانپزشک کودکان در درمان خونریزی لثه

دندانپزشک کودکان با معاینه دقیق دهان و دندان کودک می‌تواند علت اصلی خونریزی لثه را به‌ درستی شناسایی کند و در صورت نیاز، اقدامات درمانی را انجام دهد. همچنین آموزش‌های لازم در زمینه بهداشت دهان و دندان را به والدین و کودک ارائه می‌کند تا از تکرار این مشکل پیشگیری شود. در مواردی هم که خونریزی لثه نشانه‌ای از بیماری باشد، دندانپزشک بیمار را برای بررسی‌های تکمیلی به پزشک متخصص ارجاع می‌دهد. به طور کلی، تشخیص زودهنگام نقش بسیار مهمی در جلوگیری از بروز مشکلات جدی‌تر دهان و دندان در کودکان دارد.

راه های پیشگیری از خونریزی دندان و لثه در کودکان

برای جلوگیری از بروز یا تشدید این مشکل، رعایت موارد زیرتوصیه می شود:

• مسواک زدن حداقل دو بار در روز با مسواک نرم
• استفاده از خمیردندان مناسب سن کودک
• آموزش صحیح مسواک زدن
• مصرف میوه ها و سبزیجات تازه
• محدود کردن مصرف شیرینی و نوشیدنی های قندی
• مراجعه منظم هر 6 ماه به دندانپزشک کودکان

رعایت این نکات ساده اما مهم می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری از خونریزی دندان و لثه در کودکان داشته باشد.

سلامت دهان در کودکی، پایه ای محکم برای سلامت دندان ها در بزرگسالی

سلامت دهان و دندان در دوران کودکی نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت دندان‌ ها در بزرگسالی دارد، زیرا عادت‌ها و شرایطی که در این سن شکل می ‌گیرند، معمولاً تا سال‌ها باقی می‌ مانند. مراقبت صحیح از دندان‌ های شیری، علاوه بر حفظ زیبایی لبخند کودک، به رشد درست فک و رویش منظم دندان‌ های دائمی کمک می‌کند.

کودکانی که از سنین پایین به مسواک زدن منظم، تغذیه سالم و مراجعه دوره ‌ای به دندانپزشک عادت می‌ کنند، در بزرگسالی کمتر با مشکلاتی مانند پوسیدگی، بیماری ‌های لثه و از دست دادن دندان مواجه می ‌شوند. به همین دلیل، توجه به سلامت دهان در کودکی نه‌ تنها از درمان ‌های پرهزینه و پیچیده در آینده جلوگیری می ‌کند، بلکه کیفیت زندگی و اعتمادبه ‌نفس فرد را نیز در بزرگسالی به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

نتیجه گیری

علل خونریزی دندان و لثه در کودکان می تواند از یک مشکل ساده مانند مسواک نزدن درست یا نشانه ای از بیماری های مهم باشد. توجه والدین به بهداشت دهان و دندان، تغذیه مناسب و معاینات منظم دندانپزشکی نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت لثه و دندان کودک دارد. در صورت مشاهده خونریزی مکرر یا غیرطبیعی، بهترین اقدام مراجعه به دندانپزشک کودکان برای تشخیص و درمان به موقع است.