چگونه بفهمیم دندان شیری است؟ تفاوت دندان شیری و دائمی

دکتر فاطمه کدخدائی 2 روز پیش
چگونه بفهمیم دندان شیری است؟ تفاوت دندان شیری و دائمی

چگونه بفهمیم دندان شیری است؟

شناخت دندان شیری و دائمی همیشه آسان نیست، به‌خصوص وقتی دندان‌های دائمی در کنار دندان‌های شیری رویش می‌کنند. بااین‌حال، تفاوت دندان شیری و دائمی مثل اندازه، رنگ، شکل و زمان رویش می‌توانند به تشخیص کمک کنند. دندان‌های شیری معمولاً کوچک‌تر و سفیدترند و ریشه‌های کوتاه‌تری دارند، درحالی‌که دندان‌های دائمی اغلب بزرگ‌تر و کمی زردتر به نظر می‌رسند.

آگاهی از این تفاوت‌ها به والدین کمک می‌کند وضعیت دندان‌های کودک را بهتر بررسی کنند و برای مراقبت مناسب تصمیم بگیرند. در ادامه، مهم‌ترین تفاوت‌های دندان شیری و دائمی و راه‌های تشخیص آن‌ها مرور می‌شود.

دندان شیری چیست؟

دندان شیری نخستین مجموعه دندان‌هایی است که در دوران کودکی رشد می‌کند و معمولاً از حدود شش‌ماهگی رویش آن آغاز می‌شود. این دندان‌ها با وجود موقتی‌بودن، در جویدن، گفتار و حفظ فضای لازم برای رویش منظم دندان‌های دائمی نقش مهمی دارند.

بیشتر کودکان تا حدود سه‌سالگی ۲۰ دندان شیری دارند؛ این دندان‌ها معمولاً از شش‌سالگی به‌تدریج می‌افتند و جای خود را به دندان‌های دائمی می‌دهند. مراقبت از دندان‌های شیری اهمیت دارد، زیرا پوسیدگی یا از دست‌رفتن زودهنگام آن‌ها می‌تواند بر سلامت دهان و نظم رویش دندان‌های بعدی اثر بگذارد.

دندان دائمی چیست؟

دندان دائمی مجموعه دندان‌هایی است که پس از افتادن دندان‌های شیری می‌روید و در حالت معمول تا پایان عمر باقی می‌ماند. رویش آن‌ها اغلب از حدود شش‌سالگی آغاز می‌شود؛ نخستین دندان‌های آسیای بزرگ نیز ممکن است پشت دندان‌های شیری برویند، بی‌آنکه دندان شیری‌ای بیفتد. بیشتر افراد در بزرگسالی ۳۲ دندان دائمی دارند، هرچند دندان‌های عقل ممکن است رشد نکنند یا کشیده شوند. این دندان‌ها برای جویدن، تکلم و حفظ سلامت دهان اهمیت دارند؛ ازاین‌رو مسواک‌زدن منظم، استفاده از نخ دندان و معاینه‌های دوره‌ای به حفظ آن‌ها کمک می‌کند.

تفاوت دندان شیری و دائمی

تفاوت دندان دائمی و شیری

شناخت تفاوت دندان شیری و دائمی به مراقبت بهتر از سلامت دهان در کودکی و بزرگسالی کمک می‌کند.

ویژگی دندان شیری دندان دائمی
زمان رویش معمولاً از حدود ۶ماهگی شروع می‌شود و بیشتر دندان‌ها تا حدود ۳سالگی می‌رویند. معمولاً از حدود ۶سالگی شروع به رویش می‌کند و این روند تا نوجوانی ادامه دارد.
تعداد معمول ۱۰ دندان در فک بالا و ۱۰ دندان در فک پایین معمولاً ۳۲ دندان، شامل دندان‌های عقل؛ بدون دندان عقل، تعداد دندان‌ها معمولاً ۲۸ عدد است.
دوره حضور در دهان موقتی است و معمولاً از حدود ۶سالگی به‌تدریج می‌افتد تا جای خود را به دندان‌های دائمی بدهد. برای ماندن در دهان طراحی شده است و در صورت مراقبت مناسب، می‌تواند تا پایان عمر حفظ شود.
اندازه و شکل کوچک‌تر می‌باشد و متناسب با فک و دهان کودک شکل گرفته است. عموماً بزرگ‌تر است و با رشد فک و نیازهای جویدن در بزرگسالی تناسب دارد.
رنگ ظاهری معمولاً سفیدتر به نظر می‌رسد. اغلب کمی زردتر یا کرم‌رنگ‌تر است؛ این تفاوت می‌تواند به ضخامت و ساختار لایه‌های دندان مربوط باشد.
ضخامت مینا و عاج مینا و عاج نازک‌تری دارد؛ بنابراین پوسیدگی می‌تواند سریع‌تر به بخش‌های داخلی دندان برسد. مینا و عاج ضخیم‌تری دارد، اما همچنان در صورت رعایت‌نکردن بهداشت دهان ممکن است دچار پوسیدگی شود.
مراقبت و درمان به مراقبت نیاز دارد، چون پوسیدگی می‌تواند درد، عفونت و اختلال در جویدن ایجاد کند و بر دندان دائمی زیرین یا فضای رویش آن اثر بگذارد. مراقبت منظم برای جلوگیری از پوسیدگی و بیماری لثه ضروری است؛ درمان به‌موقع می‌تواند به حفظ دندان کمک کند.

شیری‌بودن دندان به معنای بی‌اهمیت‌بودن آن نیست. مراقبت روزانه از هر دو مجموعه دندان و معاینه منظم دندان‌پزشکی با توجه به تفاوت دندان شیری و دائمی، به حفظ سلامت دهان و رویش مناسب دندان‌های دائمی کمک می‌کند.

راه های تشخیص دندان شیری از دائمی

تشخیص دندان شیری از دائمی گاهی دشوار است؛ به‌ویژه هنگام رویش نخستین دندان‌های دائمی، چون بعضی از آن‌ها پشت دندان‌های شیری درمی‌آیند و باعث لق‌شدن دندان قبلی نمی‌شوند. توجه به تفاوت دندان شیری و دائمی از جمله اندازه، رنگ، محل قرارگیری و زمان رویش می‌توانند سرنخ‌هایی بدهند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی تشخیص قطعی نیستند. در صورت تردید، دندان‌پزشک با معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری می‌تواند نوع دندان را مشخص کند.

۱
توجه به زمان رویش: دندان‌های شیری معمولاً از حدود شش‌ماهگی شروع به رویش می‌کنند و بیشتر آن‌ها تا حدود سه‌سالگی درمی‌آیند. دندان‌های دائمی اغلب از حدود شش‌سالگی ظاهر می‌شوند و جای دندان‌های شیری را می‌گیرند. البته زمان رویش در هر کودک متفاوت است و این بازه‌ها فقط راهنمای کلی‌اند.
۲
شمارش دندان‌ها: مجموعه کامل دندان‌های شیری معمولاً ۲۰ عدد است؛ ۱۰ دندان در هر فک. دندان‌های دائمی در بیشتر بزرگسالان ۳۲ عدد هستند، البته دندان عقل ممکن است نروید یا کشیده شود. شمارش به‌تنهایی کافی نیست، چون دندان‌های دائمی به‌تدریج می‌رویند و ممکن است مدتی هر دو نوع دندان هم‌زمان در دهان باشند.
۳
بررسی محل دندان: دندان‌های دائمی پیشین معمولاً جای دندان‌های شیری جلویی را می‌گیرند؛ اما نخستین دندان آسیای بزرگ دائمی معمولاً پشت آخرین دندان شیری می‌روید. چون این دندان بدون افتادن دندان شیری ظاهر می‌شود، گاهی با دندان شیری اشتباه گرفته می‌شود. توجه به محل رویش، به‌ویژه در بخش‌های عقبی دهان، سرنخ مهمی است.
۴
مقایسه اندازه و شکل: دندان‌های شیری معمولاً کوچک‌ترند و اندازه آن‌ها با فک کودک تناسب دارد. دندان‌های دائمی اغلب بزرگ‌تر و پهن‌تر به نظر می‌رسند؛ به‌خصوص دندان‌های پیشین جلویی که هنگام رویش ممکن است در کنار دندان‌های شیری، برجسته یا نامتناسب دیده شوند. بااین‌حال، اندازه به‌تنهایی معیار قطعی نیست و به سن و ویژگی‌های فردی هم بستگی دارد.
۵
توجه به رنگ: دندان‌های شیری معمولاً سفیدتر و روشن‌تر به نظر می‌رسند، در حالی که دندان‌های دائمی ممکن است کمی زردتر یا کرم‌رنگ باشند. وقتی دندان دائمی کنار دندان شیری می‌روید، تفاوت رنگ آن‌ها بیشتر دیده می‌شود. رنگ دندان می‌تواند سرنخ باشد، اما نور محیط، لکه‌ها و تفاوت طبیعی رنگ دندان‌ها نیز بر ظاهر آن اثر می‌گذارند.
۶
بررسی لق‌شدن دندان: یکی از تفاوت دندان شیری و دائمی لق شدن در سن تعیین شده است. لق‌شدن دندان در سن مناسب می‌تواند نشانه آماده‌شدن دندان شیری برای افتادن باشد؛ زیرا ریشه آن به‌تدریج تحلیل می‌رود. دندان دائمی معمولاً لق نمی‌شود و باید در استخوان فک ثابت بماند. اگر دندان دائمی لق شده، یا دندان کودک زودتر از انتظار لق می‌شود، بهتر است دندان‌پزشک آن را بررسی کند.
۷
معاینه دندان‌پزشک و تصویربرداری: دندان‌پزشک با بررسی سن، محل، شکل و وضعیت دندان‌ها معمولاً می‌تواند نوع آن‌ها را تشخیص دهد. اگر دندان زیر لثه باشد، رویش آن نامنظم به نظر برسد یا تشخیص با معاینه ممکن نباشد، ممکن است تصویربرداری دندان‌پزشکی لازم شود.

زمان رویش، محل، اندازه، رنگ و میزان لق‌بودن، همگی سرنخ‌هایی برای تشخیص نوع دندان‌اند؛ اما هیچ‌یک به‌تنهایی قطعیت ندارند. در صورت تردید یا مشاهده رویش نامنظم، معاینه دندان‌پزشک مطمئن‌ترین راه تشخیص است.

تفاوت دندان شیری و دائمی

سخن پایانی

برای تشخیص دندان شیری، به سن، محل رویش، اندازه و میزان لق‌بودن آن توجه کنید. دندان‌های شیری معمولاً کوچک‌تر و سفیدترند و در سن مناسب، پیش از افتادن، لق می‌شوند؛ دندان‌های دائمی اغلب بزرگ‌ترند و ممکن است کمی کرم‌رنگ‌تر به نظر برسند.

بااین‌حال، این نشانه‌ها همیشه قطعی نیستند؛ به‌ویژه نخستین دندان آسیای دائمی ممکن است پشت دندان‌های شیری بروید. مراقبت از هر دو نوع دندان با توجه به تفاوت دندان شیری و دائمی اهمیت دارد، چون دندان‌های شیری فضای رویش دندان‌های دائمی را حفظ می‌کنند. در صورت تردید، لق‌شدن غیرعادی یا رویش نامنظم، معاینه دندان‌پزشک مطمئن‌ترین راه تشخیص است.

برای مشاوره و بررسی دندان‌های کودک خود با دندانپزشکی دکتر فاطمه کدخدائی تماس بگیرید.

رزرو نوبت مشاوره
مقالات مرتبط نظرات
نظر شما با موفقیت ثبت شد.
Hurray! Your have successfully entered the captcha.